Żarówki i oprawy LED – jak wybrać i na co zwrócić uwagę

with 10 komentarzy

LED LIGHT 2 żarówka LED jak wybrać | led light college | lvlupstudio.pl

 

Przychodzi ten dzień, kiedy Twoja żarówka gaśnie. Stajesz przed ścianą z pudełeczkami w markecie (lub sklepie internetowym) i masz za zadanie wybrać tę najlepszą dla Twojego wnętrza. Na opakowaniach miliony informacji, które niewiele mówią, tak jak i większość nazw firm. Równie dobrze mogłoby być napisane po chińsku.

Jak więc wybrać tę najlepszą żarówkę? Na co zwrócić uwagę? I czy naprawdę żarówki LED są takie dobre? O tym wszystkim w dzisiejszym odcinku LED LIGHT COLLEGE!

Mała dodatkowa uwaga. Wszystkie te informacje można odnieść również do gotowych opraw wpuszczanych w sufit i lamp LED-owych. Na końcu znajdziesz dodatkowe wskazówki na ten temat.

 

 

Co komu potrzebne i co się komu podoba

 

To jest pierwsza i najważniejsza kwestia, o którą pytamy, kiedy przychodzą klienci po LEDy: do czego?, co ma oświetlać?, jaki efekt chcemy uzyskać? i jaki kolor preferujemy?

Zanim zaczniesz wybierać modele, firmy i moc żarówek musisz odpowiedzieć na te pytania.

Dlaczego?

Żarówki LED mogą mieć różny kąt emisji światła i zamiast pięknie oświetlonego pokoju będziemy mieć kilka słupów jasnego światła. Zbyt mała moc żarówki sprawi, że pomieszczenie będzie ciemne, a zbyt duża, zastosowana np. w lampce przy łóżku, poprawi nam jakość czytania, ale nie pozwoli zasnąć osobie obok. Nie mówiąc już o źle dobranej barwie światła w łazience. Żadna z nas nie chciałaby wyjść umalowana niczym Indianin lub z trupio bladym make-upem. Tak, tak, zdarzyło mi się! A w pomarańczowym fluidzie nie bardzo mi do twarzy.

 

Niech moc i lumeny będą z Tobą

 

Przy zwykłych żarówkach i żarówkach energooszczędnych było w miarę prosto. Jak chcemy dobre światło, takie nie za mocne, to wybieramy 60W i sprawę mamy z głowy. Na opakowaniu żarówek energooszczędnych czytamy, że moc to 14W, a odpowiada 60W. Proste?

 

Tak, ale nie przy LED-ach!

Co prawda na większości kartoników i w opisach znajdziemy takie przeliczenie, ale u rożnych producentów może to być różna intensywność światła. Od czego to zależy? Od lumenów!

Waty są wyznacznikiem zużycia energii. Czyli mówiąc wprost, ile nas będzie kosztowało używanie danej żarówki. W lumenach (lm) mierzy się natomiast siłę emitowanego światła. Jeśli więc 60W żarówka świeci siłą ok. 720lm, to musimy wybrać taki właśnie odpowiednik wśród żarówek LED-owych. Będziemy zatem szukać żarówki w przedziale 7-9W, w zależności od producenta.

 

To teraz pytanie: ile lumenów będzie potrzebne do oświetlenia np. salonu?

Aktualnie obowiązującą normą dotyczącą oświetlenia jest norma PN-EN 12464-1 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy”.
Czytamy w niej, że w zależności od rodzaju wnętrza i czynności w nim wykonywanych, potrzebujemy oświetlenia o rożnym natężeniu.

Przykładowe wymagania natężenia pomieszczenia (wybrane):

LED LIGHT college | ile luksów

 

Jak widzisz, w tej normie nie ma w zasadzie nic o oświetleniu kuchni czy pokoju dziennego. A na dodatek wartości podane są w luksach!

 

Czym zatem jest luks (lx) i jak dobrać moc oświetlenia do naszych wnętrz?

Luks (lx) określany jest jako oświetlenie wywołane przez równomiernie rozłożony strumień świetlny o wartości równej 1 lumen (lm) padający na powierzchnię 1 m2, a więc 1 lx = 1 lm / m2.

W normie czytamy, że pokoje do odpoczynku powinny mieć oświetlane o natężeniu minimum 100lx, stołówki i łazienki – 200lx, strefy komunikacji i korytarze – 100lx, miejsca do przygotowywania i pieczenia – 300lx, prasowanie – 300lx, miejsca do czytania, praca biurowa i przy komputerze – 500lx.

A wszystkie te czynności wykonujemy w naszych domach. Teraz uśrednijmy te wartości i mamy wielkość podawaną przez większość projektantów i sprzedawców: na 1m2 powierzchni potrzeba około 200 lumenów. Więcej światła potrzeba jest przy pracy przy biurku, nad blatem kuchennym i w warsztacie. Dobrze też zwiększyć ilość światła w łazienkach, w których będziemy się malować.

 

 

Barwa Światła i słowo na K

 

Rozpoczynają się czary. Bo jakie światło wybrać i dlaczego podawane są zakresy?

Zacznijmy od zbyt mało używanego przy doborze oświetlenia LED słowie na K. Chodzi mianowicie o stopnie Kelwina (K), czyli jednostkę, która opisuje nam barwę światła przy użyciu skali termometrycznej stworzonej przez Williama Thomsona, lorda Kelvin. Ot, cała filozofia!

 

Dla naszych potrzeb nie będziemy wchodzić w zjawiska fizyczne. Kto chętny może doczytać. Nas interesuje, jak takie światło wygląda. Popatrz na obrazki poniżej. Pokazują one zakres temperatury barwowej od światła zapałki, po bezchmurne niebo w słoneczny dzień.

 

źródło: Ledkia Lighting

 

temperatura barwowa | jak wybrać żarówkę LED | LED LIGHT COLLEGE | lvlupstudio.plźródło: Blog eMania

 

Według polskiej normy PN-EN 12464-1 światło białe dla celów oświetleniowych podzielone jest na kilka obszarów:

Światło białe ciepłe (2700-3300K) – odpowiada światłu jakie emitują źródła żarowe, halogeny i zwykłe żarówki. Jest to światło, do jakiego jesteśmy przyzwyczajeni w oświetleniu wnętrz i przy którym najlepiej odpoczywamy. Nadaje się do wnętrz klasycznych i rustykalnych, o ciepłej tonacji. Do pokoi dziennych, dziecięcych i sypialni. Świetne jako światło ogólne.

Światło białe neutralne (3300-5300K) – światło o chłodniejszej barwie, tzw. czysty biały (ang. pure white). Nadaje się do wnętrz urządzonych w nowoczesnym stylu lub o charakterze surowym, tam gdzie występuje dużo szkła, metalu, beton, kontrasty biel-czerń. Stosowane jest w oświetleniu powierzchni handlowych, gabinetach lekarskich, oświetleniu przemysłowym. Świetnie nadaje się do pracy biurowej, czytania, nauki, jako światło nad blatem kuchennym i do robienia makijażu, gdyż zbliżone jest do światła słonecznego w południe.

Światło białe zimne (5300K – 7000K) – zbliżone do barwy nieba w słoneczny, bezchmurny dzień. Jest to barwa pobudzająca, ale niezbyt praktyczna w oświetleniu wnętrz. Pomieszczenie oświetlone światłem białym zimnym robi wrażenie mało przytulnego, sterylnego. Sprawdza się w oświetleniu szpitalnym, przemysłowym, w obiektach handlowych. Ale…

Jak pisałam na początku, najważniejsze jest jednak to, co się komu podoba i co jest komu potrzebne. Inwestorzy, z którymi pracuję w firmie na co dzień, do sufitów podwieszanych i oświetlenia nad blatem kuchennym wybierają częściej kolor zimny lub zamknięty w profilu z mleczną pleksi, która nieznacznie go ociepla. Jest to jaśniejsza i mocniejsza barwa światła i nie wiedzieć czemu, bardziej im się podoba.

 

A skąd ta rozpiętość barwowa?
Wynika to z technologii produkcji diod LED, a konkretnie z niemożności uzyskania dokładnie tych samych parametrów dla chip-ów pochodzących z tej samej linii produkcyjnej. Dotyczy to wszystkich diod, także markowych. Każda wyprodukowana dioda musi przejść testy poprodukcyjne, m. in. pomiar temperatury barwowej, i na ich podstawie trafia do określonej grupy gatunkowej tzw. BIN. W efekcie poszczególne partie tego samego modelu żarówki mogą mieć nieznacznie inną barwę. Dlatego dostawcy żarówek LED opisują swoje produkty za pomocą zakresu temperatur barwowych, a nie jednej wartości.
Reasumując, zarówno producenci jak i dostawcy żarówek nie są w stanie zagwarantować, że poszczególne partie produktu będą emitowały światło o dokładnie tej samej barwie. Dlatego też zalecane jest wymienianie żarówek pomieszczeniami, np. w salonie potrzebujemy 10 żarówek, to kupmy je od razu, z jednej dostawy.

 

Pudełeczko powiedz przecie, która żarówka jest najlepsza na świecie

 

Przy zakupie żarówek LED ważne jest jeszcze kilka oznaczeń.

Gwint i wielkość żarówki
Mamy tutaj chyba wszystkie rodzaje trzonków występujące w oświetleniu wewnętrznym. Od klasycznych żarówek z dużym gwintem (E27), przez odpowiedniki halogenów (MR16 i GU10), aż po nietypo żarówki jak te z gwintem G9.

Wybierając żarówkę musimy zwrócić uwagę na jej rozmiar. Tyczy się to przede wszystkim tych o dużej mocy i gwincie E27 oraz tzw. świeczek z trzonkiem E14. Nie każdy klosz czy abażur będzie można do nich dopasować.

 

Efektywność energetyczna
Wybierając pralkę czy lodówkę sprawdzamy jaką ma efektywność energetyczną. Najlepsze mają oznaczenia A++. Oznacza to, że są najbardziej energooszczędne. Tą samą zasadą kierujmy się wybierając oświetlenie. Zwłaszcza to, którego będziemy używać najczęściej i najdłużej.

 

Wskaźnik oddawania barw (CRI)
Czym jest Ra i czy zwracać na to uwagę?
Współczynnik Ra posiada maksymalną wartość 100. Niesie on informację o tym, w jakim stopniu dane źródło światła umożliwia obserwację kolorów. Im ten współczynnik jest wyższy, tym lepiej odwzorowuje kolory. Dla wnętrz, w codziennym użytkowaniu wystarczające jest Ra80.

 

Napięcie
czy żarówka pracuje przy napięciu 220-230V czy 12V (potrzebny zasilacz/ transformator).
W instalacji 12V, np. przy wymianie halogenów z gwintem MR16 czy G4 na odpowiedniki LED-owe, należy wymienić również transformator. Zasilacz do żarówek LED musi mieć stabilizowane napięcie (12V DC) i zakres mocy od 0W. I innym wypadku żarówka może migotać, w ogóle nie świecić lub się zepsuć.

 

Stopień szczelności
Mamy tu całą tabelkę, która pomaga przy doborze odpowiedniej oprawy oświetleniowej. Warto z niej skorzystać zwłaszcza przy zakupie opraw do łazienki czy na zewnątrz. Na przykład oznaczenie IP20 – niewielki stopień ochrony przed ciałami stałymi, nie jest wodoszczelna, a IP65 – ochrona przed pyłem i strumieniem wody.

 

Kąt świecenia
Jak pisałam na początku, czy chcemy mieć światło ogólne czy kierunkowe. Kąt padania światła jest zawsze podany na opakowaniu, np. 30st., 60st, 120st.

 

Ściemniacz tak/nie
Informuje czy można używać danej żarówki ze ściemniaczem. W większości przypadków nie można, są natomiast żarówki LED z możliwością ściemniania i specjalne ściemniacze do nich

 

Materiał obudowy
Materiał z którego wykonana jest obudowa żarówki ma istotne znaczenie dla jej trwałości. Najlepsze są te wykonane z ceramiki, która świetnie przewodzi ciepło i jest dobrym izolatorem elektrycznym. Innym stosowanym materiałem jest aluminium, który stosuje się w formie lameli. Pełnią one funkcję radiacji i umożliwiają lepszą wentylację. Zmniejsza to nagrzewanie się oprawy, przy jednoczesnym zwiększeniu jej żywotności.

 

Możesz przypiąć poniższą grafikę na swoją tablicę na Pinterest! Szukasz inspiracji na oświetlenie LED do swojego wnętrza – zajrzyj na moją tablicę.

 

infografika - jak wybrać żarówkę LED, LED LIGHT COLLEGE | lvlupstudio.pl

 

OPRAWY i LAMPY LED

Przy zakupie opraw i lamp LED obowiązują te same zasady, co przy żarówkach. Coraz częściej montujemy w sufitach świetnej jakości oprawy LEDowe. Należy pamiętać, że większość z nich ma niewymienialne źródło światła i zasilania. Jeśli taka lampa się zepsuje, najprawdopodobniej nikt nie podejmie się wymiany samej diody lub zasilacza.

To samo tyczy się dekoracyjnych i użytkowych lamp LED. Tak jak i żarówki, są to produkty jednorazowe. Producenci lamp dekoracyjnych LED przykładają zazwyczaj dużą wagę do jakości zastosowanych materiałów, diod LED i zasilaczy. Można więc mieć nadzieję na długie cieszenie się pięknym światłem i dekoracyjnym efektem.

 

 

UWAGI KOŃCOWE

Przy stosowaniu żarówek i opraw LED należy zwrócić uwagę na jakość instalacji elektrycznej. Źle lub niedbale zrobiona może doprowadzić, do szybszego zużycia źródeł światła.

Nie należy stosować włączników światła z diodą sygnalizującą (takim czerwonym podświetleniem). Po zgaszeniu światła LEDy nadal będą się lekko żarzyć.

Czy można kupić dobrej jakości żarówkę w dyskoncie lub hipermarkecie?
Jeśli chcemy kupić naprawdę dobrej jakości żarówkę, która długo nam posłuży, kierujmy się najpierw parametrami, nazwą producenta, a później ceną. Do celów dekoracyjnych, w miejscach rzadko uczęszczanych lub do sprawdzenia barwy czy mocy światła można pokusić się o kupno żarówek „no name”. Jeśli planujemy większą inwestycje, poczytajmy najpierw opinie o produktach danej firmy.

 


Jeśli nadal nie wiesz czy inwestować w oświetlenie LED, zajrzyj do pierwszego odcinka LED LIGHT COLLEGE, w którym podaję 10 powodów, dla których warto wejść w tą technologię.

 

 

A może masz już oświetlenie LED w swoim domu? Jesteś zadowolona z użytkowania?

  • Wiedza przydatna! Jak wykanczalem mieszkanie, to zaufalem sprzedawcy. Okreslilem pomieszczenia, jak wygladaja i tylko na podstawie opisu mi dobral. Tylko w jednym pomieszczeniu jest nietrafione. Za ciemno:)

    • W takim razie, trafiłeś na całkiem kompetentnego sprzedawcę. To ważne. A teraz już wiesz, że wystarczy wymienić na żarówki o większej ilości lumenów lub jaśniejszej barwie światła 🙂

  • Ale to jest bardzo przydatne! Już widzę swoje błędy z domowym oświetleniem 🙁

  • W domu wymieniliśmy już prawie wszystkie żarówki na LED. Niemniej wpis bardzo przydatny. Jestem po ogromnym wrażeniem, bo stworzyłaś tu praktycznie encyklopedię zagadnienia.

  • Nie spotkałam jeszcze tak dokładnego wpisu na temat ledówek. Co prawda już chyba wszędzie mamy ten typ żarówek, ale zapewne przyjdzie czas na zmianę – wtedy z chęcią skorzystam z zebranej przez Ciebie wiedzy <3

    • Bardzo się cieszę, że wpis się przydał. Myślę, że za mało mówi się właśnie o jakości, jasności i barwie światła, a za dużo o watach 😀

  • Kinga Sterczewska

    Kurde super wpis! Tyle ciekawych i praktycznych informacji 😊